Mae prif raglen waith Arsyllfa Wledig Cymru yn canolbwyntio ar gasglu, dadansoddi a chyflwyno data gwledig, ac ymgymryd â gwaith ymchwil sylfaenol. Mae elfennau allweddol y rhaglen waith wedi’u nodi isod:

Casglu, dadansoddi a chyflwyno data gwledig

Mae casglu a dadansoddi data rhagarweiniol wedi cynnwys nifer o gamau allweddol.
1. Sefydlu catalog data o ffynonellau data presennol;
2. Penderfynu ar raddfa ymchwiliadau gofodol ar gyfer dadansoddi’r data gwledig;
3. Dechrau proses o gysylltu â chyfranogwyr allweddol ym maes polisi gwledig ledled Cymru;
4. Cynnal dadansoddiad cychwynnol o ystadegau allweddol ar bum prif thema’r Arsyllfa Wledig – sydd wedi’u seilio’n bennaf ar ddata newydd Cyfrifiad 2001 Cymru.

1. Mae penderfynu ar raddfa ymchwiliadau gofodol yn broses barhaus. O fewn y GIS rydym bellach wedi sefydlu nifer o gategorïau gofodol y gellid eu defnyddio yn ystod yr astudiaeth (e.e. wardiau 2001, wardiau 1991, sectorau cod post, Ardaloedd Teithio i’r Gwaith (TTWA)) gan ddefnyddio diffiniadau gwledig gwahanol, gan gynnwys diffiniadau ardal awdurdod unedol gwledig naw a 12 Llywodraeth Cynulliad Cymru a diffiniad gwledig newydd y Swyddfa Ystadegau Gwladol ar gyfer Cymru a Lloegr.

2. Cynhaliwyd trafodaethau parhaus gyda chyfranogwyr allweddol ym maes polisi gwledig, gan gynnwys cyfarwyddiaeth ystadegol Llywodraeth Cynulliad Cymru, Uned Data Llywodraeth Leol, Cyngor Cefn Gwlad Cymru a’r Sefydliad Iechyd Gwledig. Caiff y trafodaethau hyn eu hymestyn i asiantaethau eraill wrth i ragor o setiau data gael eu casglu ar gyfer y GIS ac wrth i ystadegau allweddol ar gyfer y pum thema gael eu datblygu.
3. Mae ystadegau ac amrywiaethau allweddol o Gyfrifiad 2001 eisoes wedi cael eu dadansoddi a’u mapio. Mae nifer fawr o fapiau lefel ward wedi cael eu cynhyrchu erbyn hyn yn seiliedig ar bum prif thema’r rhaglen. Mae enghreifftiau o’r mapiau hyn wedi’u cynnwys yn adran gyhoeddiadau’r wefan hon.

4. Mae’r tîm wedi cychwyn yn dda wrth ddadansoddi a mapio rhai ystadegau ac amrywiaethau allweddol o Gyfrifiad 2001 a setiau data eraill. Mae nifer fawr o fapiau lefel ward bellach wedi cael eu cynhyrchu ar bum prif thema’r rhaglen. Mae enghreifftiau o’r mapiau hyn wedi’u cynnwys yn adran Data Gwledig y safle hwn.

Ymchwil

Mae rhaglen ymchwil yr Arsyllfa Wledig yn cynnwys dau brif gam gwaith. Mae’r cam cyntaf yn canolbwyntio ar y lefel genedlaethol ac yn cynnwys arolygon pwysig o fywyd a gwaith yng Nghymru wledig, gwasanaethau gwledig, busnesau gwledig a pholisi gwledig. Dechreuodd y cam hwn o’r gwaith ym mis Ionawr a cwblhawyd erbyn hydref 2004. Mae’r ail gam yn defnyddio canfyddiadau allweddol o’r arolygon hyn er mwyn canolbwyntio ar themâu mwy penodol ac ar ardaloedd penodol o Gymru wledig. Dechreuwyd cam 2 ym mis Medi 2004 a disgwylir iddo bara 18 mis. Mae rhagor o fanylion y prosiectau unigol sy’n gysylltiedig â phob un o’r camau hyn wedi’u nodi yn yr adran ganlynol.

Cam un

1. Arolwg o Fywyd a Gwaith yng Nghymru Wledig
Trosolwg: Mae’r cyntaf a’r mwyaf o’r prosiectau ymchwil yn arolwg mawr o sampl gynrychioliadol o 4,000 o gartrefi yng Nghymru wledig. Mae gan yr arolwg dri amcan: yn gyntaf, darparu asesiad eang o natur bywyd a gwaith yng Nghymru wledig; yn ail, cynhyrchu data meincnodi ar themâu cymdeithasol, economaidd ac amgylcheddol yng Nghymru wledig nad ydynt ar gael ar hyn o bryd o ffynonellau eraill; ac yn drydydd, cyflenwi gwybodaeth am y themâu hyn y gellir ei dadansoddi yn unol â mathau o gartrefi, grwpiau cymdeithasol a chategorïau gofodol gwahanol. Mae’r arolwg yn cynnwys cyfweliadau ffôn sy’n para 30 munud ac mae’n darparu gwybodaeth am bob un o bum thema’r rhaglen (economi, amgylchedd, lles, gwasanaethau a chymdeithas wledig). Caiff data o’r arolwg ei gyflwyno a’i ddadansoddi ar raddfeydd gofodol gwahanol (er enghraifft, yn ôl y math o annedd ac yn ôl pa mor anghysbell / hygyrch ydyw) a chaiff data ei fewnbynnu i GIS yr Arsyllfa. Caiff canfyddiadau allweddol o’r arolwg eu defnyddio i greu nifer o brosiectau ymchwil yr ail gam.
Dulliau: Arolwg ffôn o sampl gynrychioliadol o 4,000 o gartrefi
Graddfa Ofodol: Cymru Wledig
Themâu:1, Economi a Chyflogaeth; 2, Yr Amgylchedd, Cynaliadwyedd a Chynllunio Defnydd Tir; 3, Allgáu Cymdeithasol a Chynhwysiant Cymdeithasol; 4, Tai a Gwasanaethau; 5, Cymdeithas a Chymuned.
Statws: Cwblhawyd

2. Arolwg o Wasanaethau Gwledig
Trosolwg: Ers canol yr 1990au, mae’r Comisiwn Datblygu Gwledig blaenorol ac yn ddiweddar, y Countryside Agency wedi cynnal arolygon blynyddol o wasanaethau pentrefi mewn ardaloedd gwledig yn Lloegr. Mae’r rhain yn darparu gwybodaeth gyd-destunol bwysig ar fywiogrwydd ardaloedd gwledig ac maent yn bwydo i mewn i bolisïau a strategaethau ar gyfer Lloegr wledig a baratowyd gan y Countryside Agency a llywodraeth ganolog. Yng Nghymru, nid oes cronfa ddata o’r fath yn bodoli, ar wahân i arolwg a gynhaliwyd fel rhan o brosiect ymchwil a ariannwyd gan Gyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru (CCAUC) i wasanaethau yng Nghymru a oedd yn debyg iawn i arolygon y Countryside Agency a’r data a gasglwyd ar lefel y Cyngor Cymuned ar gyfer Cymru Wledig yn 1996 (Higgs a White, 2000). Mae’r arolwg hwn yn cael ei ddiweddaru ar gyfer Cynghorau Cymuned gwledig yng Nghymru i ddarparu gwybodaeth gyd-destunol bwysig ar gyfer gwaith ymchwil arall a gynhaliwyd gan Arsyllfa Wledig Cymru a hysbysu’r sawl sy’n llunio polisïau yng Nghymru o ‘gyflwr gwasanaethau gwledig’ yng Nghymru wledig. Caiff data o’r arolwg ei ychwanegu i gronfa ddata’r GIS ar y lefel Gymunedol gan ei alluogi i gael ei gyfuno â setiau data eraill ar y raddfa ofodol honno.
Dulliau: Arolwg post o’r holl gynghorau cymuned gwledig, cyfweliadau dilynol gyda sampl ddethol o gynghorau ymatebol
Graddfa Ofodol: Cymru Wledig
Themâu: 3, Allgáu Cymdeithasol a Chynhwysiant Cymdeithasol; 4, Tai a Gwasanaethau; 5, Cymdeithas a Chymuned.
Statws: Cwblhawyd.

3. Arolwg o Fusnesau Gwledig
Trosolwg: Mae cynnal arolwg cynhwysfawr o fusnesau nad ydynt yn amaethyddol yng Nghymru wledig yn flaenoriaeth i Arsyllfa Wledig Cymru o dan ei rhaglen waith ‘Economi a chyflogaeth wledig’. Bydd hyn yn gosod llinell sylfaen a meincnod ar gyfer rhagor o waith manwl, a fydd yn edrych yn fanylach ar y prosesau, y rhwystrau a’r cyfleoedd y mae’n rhaid i fusnesau o’r fath eu hwynebu. Mae’r arolwg yn darparu llinell sylfaen helaeth (tua 1000) o gwmnïau yng Nghymru wledig sy’n cynnig data dibynadwy y gellir ei gymharu ar gyflwr busnesau, eu gweithgareddau, eu potensial o ran datblygu, rhwystrau ac ar y math o arferion entrepreneuraidd.
Dulliau: Arolwg post cynhwysfawr o fusnesau. Dadansoddi meintiol a chydblethu gyda chronfeydd data presennol.
Graddfa Ofodol: Cymru Wledig
Themâu: 1, Economi a Chyflogaeth.
Statws: Cwblhawyd.

4. Arolwg o Bolisïau, Rhaglenni ac Adnoddau ar gyfer Cymru Wledig
Trosolwg: Mae’r prosiect hwn yn archwilio polisïau, rhaglenni ac adnoddau cyfredol sy’n cynnal Cymru wledig. Mae ganddo dri amcan allweddol: lleoli polisi ac adnoddau ar gyfer Cymru wledig o fewn eu cyd-destun ehangach; nodi lefelau, mathau a phatrymau o bolisi ac adnoddau ar gyfer Cymru wledig ac archwilio’r dulliau cymorth allweddol ar gyfer Cymru wledig. Mae’r wybodaeth a gasglwyd yn bwrw golwg dros yr heriau a’r cyfleoedd cyfredol a’r rhai sy’n dod i’r amlwg ar gyfer cynaliadwyedd a newid yng Nghymru wledig. Cynhelir y gwaith mewn pedwar cam. Mae cam 1 yn nodi ac yn dogfennu llifau arian a mentrau polisi allweddol. Mae cam 2 yn archwilio rôl asiantaethau statudol wrth lunio a chyflwyno polisïau. Mae cam 3 yn archwilio mentrau a gweithgareddau cyrff anstatudol. Mae cam 4 yn nodi’r rôl a chwaraeir gan awdurdodau unedol a pharciau cenedlaethol wrth annog, cynnal a chyflwyno mentrau lleol.
Dulliau: Caiff data ei gasglu gan nifer o ffynonellau gan gynnwys: Llywodraeth Cynulliad Cymru, yr Undeb Ewropeaidd ac adrannau o lywodraeth Whitehall, ac asiantaethau statudol a sefydliadau eraill sy’n cefnogi Cymru wledig. Mae’r prosiect yn cynnwys ymchwil ddogfennol o lyfrgelloedd ac ymchwil ddogfennol sy’n seiliedig ar y we ac arolwg holiadur post o Awdurdodau Unedol, Awdurdodau Parciau Cenedlaethol, Cyrff Cyhoeddus a Noddir gan y Cynulliad ac ystod o Sefydliadau Anstatudol.
Graddfa Ofodol: Cymru Wledig
Themâu: 1, Economi a Chyflogaeth; 2, Yr Amgylchedd, Cynaliadwyedd a Chynllunio Defnydd Tir; 3, Allgáu Cymdeithasol a Chynhwysiant Cymdeithasol; 4, Tai a Gwasanaethau; 5, Cymdeithas a Chymuned.
Statws: Cwblhawyd.

Prosiectau Cam Dau

Ymgymerir ag uchafswm o unarddeg prosiect o fewn ail gam y gwaith. Ymgymerir â’r prosiectau hyn mewn tri chymal rhwng mis Gorffennaf 2004 a mis Mawrth 2006. Darperir gwybodaeth gryno am bob prosiect, er y dylid cydnabod efallai y bydd manylion y prosiectau hyn yn newid wrth i waith yr ail gam ddatblygu.

Cymal 1

1. Marchnadoedd Llafur Gwledig
Trosolwg: Darparu sail dystiolaeth newydd ar gymhlethdodau marchnadoedd llafur gwledig yng Nghymru. Bydd y prosiect yn defnyddio canfyddiadau o’r arolygon cenedlaethol i ymchwilio i’r rôl a chwaraeir gan y farchnad lafur yn ardaloedd gwledig dethol Cymru. Rhoddir sylw penodol i bobl sydd â mwy nag un swydd, a natur a’r cyfranogi a geir ym marchnadoedd llafur anffurfiol.
Dulliau: Detholiad o safleoedd ymchwilio allweddol sy’n cynnwys cyfweld, dadansoddi polisïau a gwerthuso cynlluniau presennol.
Graddfa Ofodol: Clystyrau o gymunedau wedi’u dethol yn arbennig ledled Cymru.
Themâu: 1, Economi a Chyflogaeth; 3, Allgáu Cymdeithasol a Chynhwysiant Cymdeithasol
Statws: Cwblhawyd.

2. Tlodi ac Allgáu Cymdeithasol yng Nghymru Wledig
Trosolwg: Gan ddefnyddio canfyddiadau allweddol o’r arolwg o gartrefi cenedlaethol a data o’r GIS, bydd y prosiect hwn yn darparu archwiliad manwl o natur a phrofiadau tlodi perthnasol ac agweddau ehangach ar allgáu cymdeithasol yn ardaloedd gwledig Cymru. Bydd hefyd yn canolbwyntio ar y ffyrdd y mae asiantaethau sy’n gweithio yng Nghymru wledig wedi datblygu polisïau gwrth-dlodi a chynhwysiant cymdeithasol i ddelio â chymunedau gwledig sydd o dan anfantais. O fewn y prosiect hwn, rhoddir pwys mawr ar sut y caiff tlodi ac allgáu cymdeithasol eu profi gan grwpiau difreintiedig gwahanol (megis pobl mewn gwaith, pobl ddi-waith, yr henoed, pobl ifanc, pobl anabl) yn ardaloedd gwahanol Cymru wledig.
Dulliau: Dadansoddi data ystadegol o’r arolwg cartrefi a’r GIS, arolwg o ystod eang o asiantaethau lles, grwpiau ffocws a chyfweliadau gyda grwpiau tlawd a grwpiau sydd wedi’u hallgáu yn gymdeithasol.
Graddfa Ofodol: Cymru Wledig ac ardaloedd / mentrau polisi dethol
Themâu: 2, Yr Amgylchedd, Cynaliadwyedd a Chynllunio Defnydd Tir; 3, Allgáu Cymdeithasol a Chynhwysiant Cymdeithasol; 4, Tai a Gwasanaethau; 5, Cymdeithas a Chymuned.
Statws: Cwblhawyd.

3. Cynaliadwyedd Trefniadol Mentrau Adfywio Gwledig
Trosolwg: Bydd y prosiect hwn yn archwilio’r ffactorau sy’n dylanwadu ar gynaliadwyedd hirdymor mentrau a phartneriaethau adfywio gwledig, gan gynnwys y strategaethau a fabwysiedir gan fentrau o ran addasu i newidiadau i gyfundrefnau arian a rhaglen. Bydd y prosiect yn canolbwyntio ar hyd at ddeg menter a sefydlwyd yn y cyfnod rhwng dechrau a chanol y 1990au, gan gynnwys prosiectau o fewn rhaglenni LEADER II a Menter Tref Farchnad DBRW. Caiff cyfweliadau gyda swyddogion cyfredol a blaenorol, gweithwyr a chynrychiolwyr partner eu defnyddio i siartio datblygiad y fenter yn ystod y degawd diwethaf ac i drafod materion sy’n dylanwadu ar ffurf, gweithrediad ac effeithiolrwydd trefniadol y fenter. Bwriedir na fydd tair o’r deg menter a astudir yn parhau i weithredu ac ar gyfer y mentrau hyn, cynhelir cyfweliadau gyda swyddogion, gweithwyr a chynrychiolwyr partner blaenorol i sefydlu’r rhesymau dros ddod â’r fenter i ben.
Dulliau: Hyd at 50 o gyfweliadau, wedi’u hategu gan ymchwil ddogfennol sy’n seiliedig ar y ddesg neu ymchwil ddogfennol sy’n seiliedig ar y we.
Graddfa Ofodol: Amrywiol – canolbwyntio ar fentrau ac nid ar ardaloedd
Themâu: 1, Economi a Chyflogaeth; 3, Allgáu Cymdeithasol a Chynhwysiant Cymdeithasol; 4, Tai a Gwasanaethau; 5, Cymdeithas a Chymuned.
Statws: Cwblhawyd.

4. Adeiladu Gallu ac Arweinyddiaeth Leol yng Nghymru Wledig: Symudiad a datblygiad cymunedau a chyfalaf cymdeithasol
Trosolwg: Bydd y prosiect hwn yn ceisio nodi’r prosesau a ddefnyddir i greu, cynnal, datblygu a defnyddio ‘cyfalaf cymunedol neu gymdeithasol’ yng Nghymru wledig. Gan ddefnyddio tystiolaeth o’r arolygon cenedlaethol a set gynrychioliadol o astudiaethau achos, bydd ymchwiliadau lleol manwl yn archwilio’r berthynas rhwng ‘cyfalaf cymunedol neu gymdeithasol’ a gweithgareddau cyngor cymuned ffurfiol, cyswllt cysylltiadol anffurfiol (gwirfoddol) a mentrau adfywio cymunedol a hyrwyddwyd yn ddiweddar. Mae pob arena yn meithrin gallu trigolion i gymryd rhan mewn mentrau datblygu mewndarddol lleol ac mae’n creu cyfle i gynnwys trigolion sefydledig ac iau yn y broses adfywio gwledig.
Dulliau: Caiff astudiaethau achos cynrychioliadol a ddewisir ar sail yr arolwg o gartrefi cenedlaethol (adran gweithgareddau cysylltiadol), adolygiad menter polisi ac arolygon cenedlaethol Comisiwn Cludo a Chylchredeg (T&CC) Llywodraeth Cynulliad Cymru eu nodi. Yna, bydd cyfweliadau arbennig gyda rhanddeiliaid mewn pedair ardal yn archwilio’r strategaethau a fabwysiadwyd i annog cyfranogiad cymunedol lleol, llwyddiant mentrau unigol a’r heriau a wynebir wrth symud trigolion lleol. Bydd cyfarfodydd cyhoeddus/grwpiau ffocws ym mhob ardal a ddewisir yn sefydlu profiad lleol y mentrau hyn ac yn ceisio penderfynu a gwerthuso’r buddiannau a’r galluoedd a ddatblygwyd.
Graddfa Ofodol: Astudiaethau achos lleol â chroesgyfeiriad at y cyd-destun cenedlaethol
Themâu: 3, Allgáu Cymdeithasol a Chynhwysiant Cymdeithasol; 5, Cymdeithas a Chymuned.
Statws: Cwblhawyd.

Cymal 2

5. Digartrefdod yng nghefn gwlad Cymru
Trosolwg: Bydd y prosiect yma yn astudio natur newidiol a graddfa digartrefdod yng nghefn gwlad Cymru, yn archwilio ymateb cyfredol asiantaethau, nodi anhawsterau allweddol i draddodi gwasanaethau i bobl digartref yng nghefn gwlad, ac i nodi ymarferion da o ddelio â digartrefdod.
Dulliau: dadansoddiad o ystadegau digarterdfod, cyfweliadau â budd-ddeiliaid cenedlaethol, astudiaethau manwl
Graddfa ofodol: Cefn gwlad Cymru ac awdurdodau unol dethol/ mentrau polisi
Themâu: 3, Allgáu Cymdeithasol a Chynhwysiant Cymdeithasol; 4, Tai a Gwasanaethau; 5, Cymdeithas a Chymuned
Statws: Cwblhawyd.

6. Tai Fforddiadwy yng Nghymru Wledig: Asesu angen a chyflenwi datrysiadau cynaliadwy
Trosolwg: Bydd y prosiect hwn yn darparu’r dystiolaeth gynhwysfawr gyntaf ar natur a graddfa yr angen am dai, a mentrau polisi sydd wedi’u hanelu at ddelio ag angen o’r fath yng Nghymru wledig. Bydd yn canolbwyntio ar broblemau sy’n ymwneud â natur fforddiadwy tai ac yn archwilio’r cysylltiadau rhwng y gallu i fforddio tai, strwythurau tai, systemau cynllunio a’r gystadleuaeth am dai yng Nghymru wledig. Bydd y prosiect yn defnyddio canfyddiadau o’r arolygon cenedlaethol ac astudiaeth barhaus o dai gwledig (a ariannwyd gan Lywodraeth Cynulliad Cymru). Rhoddir sylw hefyd i raddau digartrefedd yng Nghymru wledig ac ymatebion polisi i hyn.
Dulliau: Bydd y prosiect yn seiliedig ar gasglu gwybodaeth ystadegol ar raddfa a natur yr angen am dai gwledig a digartrefedd, arolwg post o asiantaethau perthnasol, a chyfweliadau dilynol gydag asiantaethau ymatebol dethol.
Graddfa Ofodol: Cymru Wledig ac awdurdodau unedol / mentrau polisi dethol
Themâu: 2, Yr Amgylchedd, Cynaliadwyedd a Chynllunio Defnydd Tir; 3, Allgáu Cymdeithasol a Chynhwysiant Cymdeithasol; 4, Tai a Gwasanaethau; 5, Cymdeithas a Chymuned.
Statws: Adroddiad i ddilyn yn fuan

7. Trefi Marchnad a’u Cyffiniau: Rhyngweithio Cymdeithasol ac Economaidd
Trosolwg: Bydd y prosiect hwn yn archwilio’r rhyngweithio cymdeithasol ac economaidd rhwng trefi marchnad a’u cymunedau cymdogol, drwy astudiaethau achos o bum tref mewn gwahanol rannau o Gymru wledig. Bydd ymchwiliadau i ryngweithio economaidd yn cynnwys mapio ‘ôl traed economaidd’ y trefi drwy astudiaethau sy’n seiliedig ar gyflogaeth, caffael busnes a gwerthiannau. Bydd ymchwilio i ryngweithio cymdeithasol yn cynnwys mapio ‘ôl traed cymdeithasol’ trefi drwy astudiaethau sy’n canolbwyntio ar y defnydd a wneir o wasanaethau, aelodaeth o glybiau a chymdeithasau a chymryd rhan mewn digwyddiadau cymdeithasol, diwylliannol a dinesig lleol. Bwriad y prosiect fydd mynd i’r afael â materion sy’n ymwneud â ph’un a yw buddsoddiadau economaidd mewn trefi bach yn ‘ymdreiddio’ i gymunedau cyfagos a ph’un a yw buddsoddiad cymdeithasol mewn trefi yn ddigonol i wasanaethu ardaloedd gwledig ehangach.
Dulliau: Bydd y prosiect yn defnyddio data o gronfa ddata GIS, yr arolwg o gartrefi a’r arolwg o fusnesau. Yn ogystal â hyn, bydd pob astudiaeth achos yn cynnwys arolwg pellach o gyflogwyr lleol; arolwg o glybiau a chymdeithasau lleol; cyfweliadau gyda chynrychiolwyr busnes, swyddogion y gymdeithas a threfnwyr digwyddiadau (tua 10 y cant fesul astudiaeth achos); a dadansoddiad o erthyglau papur newydd lleol.
Graddfa Ofodol: Trefi marchnad sydd â phoblogaeth rhwng 2,500 a 10,000 o bobl.
Themâu: 1, Economi a Chyflogaeth; 4, Tai a Gwasanaethau; 5, Cymdeithas a Chymuned.
Statws: Adroddiad i ddilyn yn fuan

8. Arwyddocâd Newidiol y Sector Cyhoeddus yng Nghymru Wledig
Trosolwg: Bydd y prosiect hwn yn archwilio arwyddocâd newidiol y sector cyhoeddus yng Nghymru wledig, o safbwynt economaidd a chymdeithasol. Mae gan ardaloedd gwledig ddibyniaeth uwch na’r cyfartaledd o ran cyflogaeth yn y sector cyhoeddus ac arian gan y sector cyhoeddus. Bydd y prosiect hwn yn sefydlu llwybr blaenorol gwariant a chyflogaeth gyhoeddus, ac yn asesu tueddiadau tebygol y dyfodol. Bydd hefyd yn mapio gwasgariad cyflogaeth a gwariant cyhoeddus ledled Cymru wledig i siartio’r ardaloedd hynny â’r crynodiad mwyaf. Yn gymdeithasol, mae’r sector cyhoeddus yn darparu ystod o wasanaethau – o’r crud i’r bedd – ond mae’r rhain yn cael eu hailffurfio fwyfwy mewn oes o bartneriaethau cyhoeddus-preifat. Bydd y prosiect yn edrych ar ddylanwad newidiol y sector cyhoeddus ar draws ystod o feysydd gwasanaeth, a bydd eto yn cofnodi llwybrau blaenorol a thueddiadau’r dyfodol. Gellir casglu llawer o’r data o ffynonellau dogfennol, ond caiff cyfweliadau eu cynnal dros y ffôn gydag asiantaethau sector cyhoeddus allweddol. Bydd y prosiect hefyd yn defnyddio data o gronfa ddata darparu gwasanaethau GIS.
Dulliau: Hyd at 30 o gyfweliadau ffôn, wedi’u hategu gan ymchwil ddogfennol sy’n seiliedig ar y ddesg neu’r we. Nifer cyfyngedig o ymweliadau a chyfweliadau mewn ardaloedd astudiaethau achos.
Graddfa Ofodol: bydd data llinell sylfaen yn gynhwysfawr ar draws Cymru wledig, gydag ardaloedd penodol yn cael eu dethol ar gyfer astudiaethau achos.
Themâu: 1, Economi a Chyflogaeth; 4, Tai a Gwasanaethau; 5, Cymdeithas a Chymuned.
Statws: Cwblhawyd.

Cymal 3

9. Perfformiad a Datblygiad yr Eco-Economi
Trosolwg: Archwilio, gan ddefnyddio amrywiaeth o dechnegau, sut y gellir gwella’r synergedd posibl rhwng adnoddau amgylcheddol a gweithgareddau economaidd; er enghraifft, rhwng twristiaeth, amaethyddiaeth/tirweddau o safon a mynediad a chyfleusterau amgylcheddol.
Dulliau: Astudiaethau achos sy’n deillio o’r arolygon cenedlaethol, yn ogystal ag archwilio arfer da a’i ymlediad posibl i ardaloedd ehangach. Cyfweld â phobl allweddol megis dirprwyon a rhwydweithiau sector preifat.
Graddfa Ofodol: samplau o’r ystod o gyd-destunau gwledig gwahanol a geir yng Nghymru.
Themâu: 1, Economi a Chyflogaeth; 2, Yr Amgylchedd, Cynaliadwyedd a Chynllunio Defnydd Tir.
Statws: Cwblhawyd.

10. Ymdopi â Mynediad i Wasanaethau
Trosolwg: Mae angen llunio cysylltiadau rhwng cynllunio gofodol, ymagweddau sy’n seiliedig ar arolygon ac ymagweddau ansoddol tuag at gyflwyno gwasanaethau yng Nghymru wledig. Bydd hyn yn darparu cyfleoedd i fapio patrymau newidiol systemau darparu gwasanaeth (ar raddfeydd gofodol gwahanol, gan gynnwys y lefel pwynt) ac yn hwyluso asesiad o effeithiau gwasanaethau gwahanol (neu ddiffyg gwasanaethau) ar grwpiau penodol o fewn ardaloedd gwledig. Y nod allweddol yma fydd cael dealltwriaeth well o dactegau ymdopi a fabwysiedir gan unigolion a grwpiau mewn cymunedau gwledig i ddelio â cholli gwasanaethau gwahanol.
Dulliau: Bydd yr ymchwil yn defnyddio setiau data ar y lefel pwynt a ddelir o fewn y GIS, sy’n cynnwys data ar gyfer y sefyllfa gyfredol yn ogystal â data hanesyddol o leoliadau gwasanaethau allweddol a ddelir gan y tîm prosiect mewn cronfa ddata GIS (sy’n dyddio yn ôl i 1995). Bydd hefyd yn defnyddio dulliau ansoddol i archwilio’r strategaethau ymdopi a ddefnyddir gan grwpiau gwahanol yn arbennig yn ardaloedd yr astudiaethau achos.
Themâu: 3, Allgáu Cymdeithasol a Chynhwysiant Cymdeithasol; 4, Tai a Gwasanaethau; 5, Cymdeithas a Chymuned.
Statws: Adroddiad i ddilyn yn fuan

11. Dylanwadau Cymdeithasol a Diwylliannol Newid yn y Boblogaeth yng Nghymru Wledig
Trosolwg: Bydd y prosiect yn archwilio newidiadau ym mhoblogaeth Cymru wledig, gan edrych yn bennaf ar ddylanwadau cymdeithasol a diwylliannol newid mewn poblogaeth ar fywyd cymunedau gwledig. Bydd yn darparu archwiliad manwl o brosesau o fewnfudo ac allfudo mewn ardaloedd astudio dethol, ac yn ymchwilio i’r ffyrdd y mae mudo yn gysylltiedig â materion cymdeithasol, diwylliannol ac ieithyddol. Nod y prosiect fydd dangos sut y mae cyfansoddiad poblogaeth yn penderfynu ar lefelau a mathau o gyfalaf cymdeithasol a gynhelir yng Nghymru wledig.
Dulliau: Bydd y prosiect yn defnyddio data a gynhyrchir gan yr arolwg o gartrefi a chronfa ddata GIS. Bydd hefyd yn defnyddio astudiaethau achos manwl o gymunedau sy’n wynebu gwahanol fathau o bwysau poblogaeth (e.e. stasis neu ddiboblogi yn erbyn mewnfudiad). Yn y cymunedau hyn, defnyddir arsylwadau’r sawl sy’n cymryd rhan a chyfweliadau lled-strwythuredig i archwilio effaith y newid yn y boblogaeth ar weithgareddau cymunedol, gweithgareddau gwleidyddol a gweithgareddau diwylliannol.
Graddfa Ofodol: Newidiadau lefel macro ym mhoblogaeth Cymru wledig wedi’u cyfuno ag astudiaethau manwl o gymunedau gwledig Cymru.
Themâu: 2, Yr Amgylchedd, Cynaliadwyedd a Chynllunio Defnydd Tir; 3, Allgáu Cymdeithasol a Chynhwysiant Cymdeithasol; 4, Tai a Gwasanaethau; 5, Cymdeithas a Chymuned.
Statws: Adroddiad i ddilyn yn fuan